Adjektiv-Sifət

Das Adjektiv-Sifət

Tərkibinə görə sifətlər üç yerə bölünür.

Sadə

Düzəltmə

Mürəkkəb

alt

köhnə, qədim

freundlich

mehriban

wunderschön

füsunkar

breit

geniş

arbeitlos

Işsiz

riesengross

nəhəng

bunt

rəngarəng

herzlich

səmimi

anpassungsfähig

tətbiq edilə bilən

froh

şən

automatisch

Avtomatik

leistungsbereit

çıxış etmək istəyən

gut

yaxşı

herzlos

duyğusuz, daşürəkli

liebensbedürftig

sevgiyə ehtiyac duyan

Sifətlərin 3 dərəcəsi var.

 

Adi- Positiv

Sifətlərin ilkin forması onların adi dərəcəsidir.

argerlich

zəhlə tökən

arm

Yoxsul

angenehm

gözəl, xoş

aufregend

sensasizalı\həyəcanlı

attrektiv

gözəl

Bağlayıcıları

so…wie-kimi

nicht so…wie-kimi(inkar)

(fast )so…wie-(hardasa\təqribən)kimi

(doppelt) so…wie-2 dəfəsi qədər

(halb) so…wie-yarısı qədər

Nümunə

Wir sind so arm wie du. –Biz sənin kimi kasıbıq.

Er ist nicht so, wie wir dachten. –O, bizim düşündüyünüz kimi deyil.

Seine  Mutter ist fast so alt wie du. Onun anası təqribən səninlə eyni yaşdadır.

Er ist doppelt so young wie ich. – O məndən iki dəfə cavandır.

Ich habe die Gelder wie du hast. – Səndə olan pulun  qədər mənim pulum var.

 

 

 

 

Müqayisə- Komparativ

Sifətlərin müqayisə dərəcəsini düzəltmək üçün sifətlərin sonuna “-er” və ya bəzi sifətlərə isə

umlaut -er(¨-er)-artırmaq lazımdır.

ärgerlicher

daha çox zəhlə tökən

ärmer

daha yoxsul

angenehmer

daha gözəl, daha xoş

aufregender

daha sensasizalı\daha həyəcanlı

attrektiver

daha gözəl

Bağlayıcısı  als-dan2(als+dativ)

 

Ich bin älter als dir-Mən səndən böyükəm.

Du bist jünger als mir. –Sən məndən balacasan.(yaşca)

Üstünlük-Superlativ

Sifətlərin üstünlük dərəcəsini düzəltmək üçün “am…sten”-formasından və ya bəzən də

 “am¨…sten”(umlaut-sten) formasından istifadə etmək lazımdır.

am ärgerlichsten

ən zəhlə tökən

am ärmesten

ən yoxsul

am angenehmsten

ən gözəl, ən xoş

am aufgerendsten

ən sensasiyalı\ən həyəcanlı

am attrektivsten

ən gözəl

Nümunə 1.

Jenes Zimmer ist am attrektivsten.-O otaq ən gözəldir.

Murad ist am ärmesten in dem Dorf.-Murad kənddə  ən kasıbdır.

Amma artikllar və isimlərlə işlədiləndə am…n-forması düşəcək.

Nümunə 2.

Das schönste Mädchen-ən gözəl qız.

Schönstes Mädchen-ən gözəl qız.

Mein schönstes Buch-mənim ən gözəl kitabım.

Adi dərəcəsi

Tərcümə

Müqayisə dərəcəsi

Üstünlük dərəcəsi

Bağlayıcıàals-dan2

abhängig

inkişaf etmiş

abhängiger-daha inkişaf etmiş

am abhängigsten-ən inkişaf etmiş

aktiv

fəal

aktiver

am aktivsten

alt

yaşlı, qədim

älter

am ältesten

arbeitlos

Işsiz

—————

————-

argerlich

zəhlə tökən

ärgerlicher

am ärgerlichsten

arm

Yoxsul

ärmer

am ärmesten

angenehm

gözəl, xoş

angenehmer

am angenehmsten

aufregend

sensasiyalı\həyəcanlı

aufregender

am aufgerendsten

attrektiv

gözəl

attrektiver

am attrektivsten

automatisch

Avtomatik

automatischer

am automatischsten

bekannt

Tanınmış

bekannter

am bekanntesten

beliebt

Sevimli

beliebter

am belebtesten

beschäftigt

məşğul

beschäftigter

am beschäftigtsten

berümt

məşhur

berümter

am berümtesten

besetzt

məşğul\tutulmuş

———-

———-

bequem

Rahat

bequemer

am bequemsten

billig

Ucuz

billiger

am billgsten

böse

əsəbi

böser

am bösesten

breit

Geniş

breiter

am breitesten

bunt

rəngarəng

bunter

am buntesten

dämonisch

Şeytancasına

dämonischer

am dämonischsten

demokratisch

Demokratik

demokratischer

am demokratischsten

dunkel

Qara

dunkler

am dukelsten

durstig

Susuz

durstiger

am durstigsten

dünn

nəzik

dünner

am dünnsten

eilig

tələsik

eiliger

am eiligsten

ehrenamtlich

Könüllü

———–

———

einfach

sadə

einfacher

am einfachsten

eintönig

Sıxıcı

eintöniger

am eintönigsten

eng

sıx, dar

enger

am engesten

faul

tənbəl

fauler

am faulsten

fest

bərk, sabit

fester

am festen

feucht

nəm, rütubətli

feuchter

am feuchtesten

flach

Düz

flacher

am flachsten

fleißig

Çalışqan

fleißiger

am fleißigsten

freundlich

Mehriban

freundlicher

am freundlichsten

froh

şən

froher

am frohsten

fruchtbar

məhsuldar

fruchtbarer

am fruchtbarer

falsch

xain, saxta

falscher

am falschesten

fertig

Hazır

———-

———-

geduldig

səbirli

geduldiger

am geduldigsten

gefährlich

təhlükəli

gefählicher

am gefährlichster

geizig

xəsis

geiziger

am geizigster

gern\lieb

məmnuniyyətlə\əziz

Lieber

am liebsten

gestreift

Zolaqlı

gestreifter

am gestreifter

gesud

sağlam

gesünder

am gesündesten

glatt

Hamar

Glatter

am glättesten

gross

Böyük

grösser

am grössten

gut

Yaxşı

Besser

am besten

geduldig

səbirli, tolerant

geduldiger

am geduldigsten

hart

Ağır

Härter

am härtesten

harsch

sərt

harscher

am harschesten

hässlich

Çirkin

hässlicher

am hässlichsten

hell

Parlaq

Heller

am hällsten

hellblond

Sarışın

hellblonder

am hellblondesten

herzlos

duyğusuz, daşürəkli

herzloser

am herzlosesten

herrlich

mükəmməl

herrlicher

am herrlichsten

höfflich

nəzakətli

höfflicher

am höfflichsten

hungrig

ac

hungriger

am hungrigster

hübsch

Yaraşıqlı

hübscher

am hübschester

humid

nəm

humider

am humidsten

höhnisch

ələ salan

höhnischer

am höhnischsten

jung

gənc

Jünger

am jüngesten

jugendlich

gənc

jugendlicher

am jugendlichsten

jämmerlich

səfil

jämmerlicher

am jämmerlichsten

jungendlich

gənc görünüşlü

jungendlicher

am jungendlichsten

kalt

Soyuq

Kälter

am kältesten

klein

Kiçik

kleiner

am kleinsten

korrekt

Doğru

korrekter

am korreksten

kurz

Qısa

kürzer

am kürzesten

krank

xəstə

kränker

am kränksten

langsam

Yavaş

langsamer

am langsten

laut

Ucadan

Lauter

am lautesten

lächerlich

Gülünc

lächerlicher

am lächerlichsten

leer

Boş

leerer

am leersten

leicht

Asan

leichter

am leichtesten

leise

Sakit

leiser

am leisesten

lieb

əsiz

lieber

am liebsten

locker

bəsit, oynaq

lockerer

am lockesten

locking

qıvrım saç

lockinger

am lockingsten

lustig

şən, əyləncəli

lustiger

am lustigsten

modern

Müasir

moderner

am modernsten

mutig

cəsur

mutiger

am mutigsten

müde

Yorğun

müder

am müdesten

mächtig

Nüfuzlu

mächtiger

am mächtigsten

magisch

Sehirli

magischer

am magischsten

nah

Yaxın

näher

am nähsten

nass

nəm

nässer

am nässesten

net

gözəl

netter

am nettesten

neu

Yeni

neuer

am neusten

neugierig

Marağlı

neugieriger

am neugierigsten

offen

 Açıq

offener

am offensten

oval

oval (şəklində)

ovaler

am ovalsten

öffentlich

Ictimai

öffentlicher

am öffentlichsten

orange

Narıncı

oranger

am orangesten

optional

fakutativ\seçməli

————

———-

platt

düz, yastı

platter

am plattesten

pausenlos

kəsintisiz

pausenloser

am pausenlosesten

peinlich

Üzücü

peinlicher

am peinlichsten

performativ

Performanslı

performativer

am performativsten

phänomenal

əsrarəngiz

phänomenaler

am phänomenalsten

reich

bərəkətli

reicher

am reichsten

richtig

gerçək, doğru

richtiger

am richtigsten

riesengross

nəhəng

———

———–

riesig

mükəmməl

riesiger

am riesigsten

ruhig

Rahat

ruhiger

am ruhigsten

rund

dairəvi

runder

am rundesten

relativ

Yaxın

relativer

am relativsten

reizlos

dadsız, zövqsüz

reizloser

am reizlosesten

reif

Yetişmiş

reifer

am reifsten

rabiat

Qızğın

rabiater

am rabiatesten

satt

bezmiş, doymuş

satter

am sattesten

sauber

təmiz, səliqəli

sauberer

am saubersten

sauer

Turş

sauerer

am sauersten

scharf

Iti

schärfer

am schärfsten

schick

dəbdə olan

schicker

am schicksten

schlank

incə, sərvi boylu

schlanker

am schlanksten

schlecht

Pis

schlechter

am schlechtsten

schmal

nadir, az tapılan

schmaler

am schmalsten

schmerzhaft

Ağrılı

schmerzhafter

am schmerzhaftsten

schmutzig

Çirkli

schmutziger

am schmutzigsten

schnell

cəld

schneller

am schnellsten

schön

gözəl

schöner

am schönsten

schwach

zəif,

schwächer

am schwächsten

schwer

Ağır

schwerer

am schwersten

spät

Gec

später

am spätsten

spitz

kəskin

spritzer

am spitzten

stark

Güclü

stärker

am stärksten

steif

sərt

steifer

am steifsten

still

səssiz

stiller

am stillsten

stolz

qürurlu, möhtəşəm

stolzer

am stolzsten

strong

Güclü

stronger

am strongsten

süß

Şirin

süßer

am süßesten

schädlich

zərərli

schädlicher

am schädlichsten

schick

incə, xoşagələn

schicker

am schicksten  \   am schickesten

schaurig

dəhşət, acı, naxoş

schauriger

am schaurigsten

tapfer

cəsur

tapferer

am tapfersten

teuer

dəyərli

teuerer

am teuersten

tief

dərin, dərindən

tiefer

am tiefsten

tot

Ölü

———–

————-

tätig

məşğul, fəal

tätiger

am tätigsten

tatenlos

Passiv

tatenloser

am tatenlosesten

traurig

qəmgin

trauriger

am traurigsten

trocken

Quru

trockener

am trockensten

tüchtig

Çalışqan

tüchtiger

am tüchtigsten

tolerant

toleranslı\dözümlü

toleranter

am tolerantesten

unberührt

əl dəyilməmiş

unberührter

am unberührtesten

unabhängig

müstəqil

unabhängiger

am unabhängigsten

unfreundlich

soyuqqanlı, qaba

unfreundlicher

am unfreundlichsten

ungewönlich

fərqli

ungewönlicher

am ungewöhnlichster

unhöflich

ədəbsiz

unhöflicher

am unhöflichsten

vernünftig

Ağıllı

vernünftiger

am vernünftigsten

viel

Çox

mehr

am moisten

voll

Dolğun

voller

am vollsten

vorsichtig

ehtiyatlı, diqqətli

vorsichtig

am vorsichtigsten

verwirrt

çaşqın, başı qarışmış

verwirrter

am verwirrsten

wahrhaftig

səmimi, dürüst

wahrhaftiger

am wahrhaftigsten

warm

Isti

warmer

am wärmsten

wertvoll

dəyərli

wertvoller

am wertvollesten

wunderbar

müthiş, yaxşı

wunderbarer

am wunderbarsten

wunderschön

füsunkar

wunderschöner

am wunderschönsten

 

Kökdən dəyişənlər

Bald

tezliklə

eher

am ehesten

Gern

həvəslə

lieber

am liebesten

Gut

yaxşı

besser

am besten

Viel

çox

mehr

am meisten

Müəyyənlik artiklı ilə adi halda olan sifətlərin zəif və qüvvətli hallanması(tək)

Die schwache Deklination-Zəif hallanma

Sifətlərin zəif hallanması  zamanı “n”-qəbul etməsi halıdır.

Zəif hallanma, 1-ci hissə

Müəyyənlik artiklı ilə işlədilən isimlərin qarşısında sifət işlədildikdə kişi cinsli isimlərdə adlıq haldan (Nominativ)

başqa, qadın və orta cinsli isimlərdə isə adlıq və təsirlik haldan(Nominativ, Akkusativ),

başqa digər hallarda sifətlər “n”-qəbul edir.

Nom. der schöne und lange Tag

Gen. des schönen und langen Tages

Dat. dem schönen und langen Tag

Akk. den schönen und langen Tag

Nom. das schöne und interessante Buch

Gen. des schönen und interessanten Buches

Dat. dem schönen und interessanten Buch

Akk. das schöne und interessante  Buch

Nom.die schöne Frau

Gen. der schönen Frau

Dat. der schönen Frau

Akk. die schöne Frau

Zəif hallanma, 2-ci hissə

Müəyyənlik artiklı ilə işlədilən və cinsindən aslı olmayan isimlərin qarşısında işlədilən sifətlər bütün hallarda

“n”-qəbul edir və bu da zəif hallanmaya aiddir.

Cəm

Nom.die alten Männer

Gen. der alten Männer

Dat. den alten Männern

Akk.die alten Männer

Nom. die alten Frauen

Gen. der alten Frauen

Dat.  den alten Frauen

Akk. die alten Frauen

Nom.die  guten und schönen Autos

Gen. der guten und grossen  Autos

Dat. den guten Autos

Akk. die guten Autos

Zəif hallanma, 3-ci hissə

Qeyri müəyyən artiklları ilə işlədilən kişi cinsli isimlərin (adlıq haldan başqa) qarşısında

gələn sifətlər “n” –qəbul edir.

Qeyd. Amma hallanma zamanı digər formalarda hallanan sifətlər qüvvətli hallanmaya aiddir.

Starke Deklination-Qüvvətli hallanma

Qüvvətli hallanma zamanı sifətlərin “n” – qəbul etməməsi halıdır, yəni (e)s, (e)m, (e)r…-kimi şəkil

formalarını qəbul edən sifətlər qüvvətli hallanmaya aiddir.

Aşağıda altından xətt çəkilmiş sifətlər qüvvətli hallanmaya aiddir.

Qeyri – müəyyənlik artiklı ilə sifətlərin hallanması(tək)

Nom. ein schöner und langer Tag

Gen. eines schönen und langen Tages

Dat. einem schönen und langen Tag

Akk. einen schönen und langen Tag

Qeyri-müəyyənlik artiklı ilə orta cins-isimlərin hallanması zamanı sifətlər Genitiv və

Dativ-hallarında “n”-qəbul edir.

Nom. ein schönes und interessantes Buch

Gen. eines schönen und interessanten Buches

Dat. einem schönen und interessanten Buch

Akk. ein schönes und interessantes  Buch

Nom.eine schöne Frau

Gen. einer schönen Frau

Dat. einer schönen Frau

Akk. eine schöne Frau

Artiklsız formada isimlərin sifətlərlə işlədilməsi

Diqqət!!! Kişi və orta cins isimlərdə Genitiv  halında sifətlər “n”-qəbul edərək zəif hallanmay aid olur.

Nom.alter Mann

Gen.alten Mannes

Dat.altem Mann

Akk.alten Mann

Nom.kleines Buch

Gen.kleinen Buches

Dat.kleinem Buch

Akk.kleines Buch

Nom.hübsche Tochter

Gen.hübscher Tochter

Dat.hübscher Tochter

Akk.hübsche Tochter

Nom.alte Männer

Gen.alter Männer

Dat.alten Männern

Akk.alte Männer

Qeyd. Zəif və Qüvvətli hallanma qaydası sifətin adi, müqayisə, üstünlük dərəcələrində də

eyni formada  müşahidə edilir.

Müəyyənlik artiklı ilə müqayisə dərəcəsində olan sifətlərin hallanması(tək)

Nom. der schönere und längere Tag

Gen. des schöneren und längeren Tages

Dat. dem schöneren und längeren Tag

Akk. den schöneren und längeren Tag

Nom. das schönere und interessantere Buch

Gen. des schöneren und interessanteren Buches

Dat. dem schöneren und interessanteren Buch

Akk. das schönere und interessantere  Buch

Nom.die schönere Frau

Gen. der schöneren Frau

Dat. der schöneren Frau

Akk. die schönere Frau

Cəm

Nom.die älteren Männer

Gen. der älteren Männer

Dat. den älteren Männern

Akk.die älteren Männer

Nom. die älteren Frauen

Gen. der älteren Frauen

Dat.  den älteren Frauen

Akk. die älteren Frauen

Nom.die  besseren und schöneren Autos

Gen. der besseren und grosseren  Autos

Dat. den besseren Autos

Akk. die besseren Autos

Qeyri – müəyyənlik artiklı ilə sifətlərin hallanması(tək)

Nom. ein schönerer und längerer Tag

Gen. eines schöneren und längeren Tages

Dat. einem schöneren und längeren Tag

Akk. einen schöneren und längeren Tag

Nom. ein schöneres und interessanteres Buch

Gen. eines schöneren und interessanteren Buches

Dat. einem schöneren und interessanteren Buch

Akk. ein schöneres und interessanteres  Buch

Nom.eine schönere Frau

Gen. einer schöneren Frau

Dat. einer schöneren Frau

Akk. eine schönere Frau

 

Artiklsız formada isimlərin sifətlərlə işlədilməsi

Nom.älterer Mann

Gen.älteren Mannes

Dat.älterem Mann

Akk.älteren Mann

Nom.kleineres Buch

Gen.kleineren Buches

Dat.kleinerem Buch

Akk.kleineres Buch

Nom.hübschere Tochter

Gen.hübscherer Tochter

Dat.hübscherer Tochter

Akk.hübschere Tochter

Nom.ältere Männer

Gen.älterer Männer

Dat.älteren Männern

Akk.ältere Männer

Müəyyənlik artiklı ilə üstünlük dərəcəsində olan sifətlərin hallanması(tək)

Hallanma zamanı sifətlərin üstünlük dərəcəsində am…n-hissəcikləri düşür.am…n. Hallanma

 zamanı sifətlərin qəbul etdiyi “n”- şəkilçisi sifətlərin zəif hallanma formasına aiddir.

am schönesten

Nom. der schöneste und längste Tag

Gen. des schönesten und längsten Tages

Dat. dem schönesten und längsten Tag

Akk. den schönesten und längsten Tag

Nom. das schöneste und interessanteste Buch

Gen. des schönesten und interessantesten Buches

Dat. dem schönesten und interessantesten Buch

Akk. das schöneste und interessanteste  Buch

Nom.die schöneste Frau

Gen. der schönesten Frau

Dat. der schönesten Frau

Akk. die schöneste Frau

Cəm  àam ältesten

Nom.die ältesten Männer

Gen. der ältesten Männer

Dat. den ältesten Männern

Akk.die ältesten Männer

Nom. die ältesten Frauen

Gen. der ältesten Frauen

Dat.  den ältesten Frauen

Akk. die ältesten Frauen

Nom.die  besten und schönesten Autos

Gen. der besten und grössesten  Autos

Dat. den besten Autos

Akk. die besten Autos

Üstünlük dərəcəsinin sifətləri  ilə qeyri-müəyyənlik artikl(ein) işlənə bilmir. Ein schönestes buch

Yiyəlik Əvəzlikləri+Üstünlük Dərəcəsi+İsim

Nom. mein schönester und längester Tag

Gen. meines schönesten und längesten Tages

Dat. deinem schönesten und längesten Tag

Akk. seinen schönesten und längesten Tag

Nom. mein schönestes und interessantestes Buch

Gen. meines schönesten und interessantesten Buches

Dat. meinem schönesten und interessantesten Buch

Akk. mein schönestes und interessantestes  Buch

Nom.meine schöneste Frau

Gen. meiner schönesten Frau

Dat. seiner schönesten Frau

Akk. deine schöneste Frau

 

Adi dərəcədəàartiklsız

Kişi Cinsi(tək)

Nom.alter Mann

Gen.alten Mannes

Dat.altem Mann

Akk.alten Mann

Qadın Cinsi(tək)

Nom.alte Frau

Gen.alter Frau

Dat.alter Frau

Akk.alte Frau

 

Orta Cins(tək)

Nom.schönes Buch

Gen.schönen Buches

Dat.schönem Buch

Akk.schönes Buch

Cəm formada

Nom.alte Männer

Gen.alter Männer

Dat.alten Männern

Dat.alte Männer

Müqayisə Dərəcəsi

Kişi cinsi (tək)

Nom.älterer Mann

Gen.älteren Mannes

Dat.älterem Mann

Akk.älteren Mann

Qadın cinsi(tək)

Nom.ältere Frau

Gen.älterer Frau

Dat.älterer Frau

Akk.ältere Frau

Orta Cins(tək)

Nom.frischeres Wasser

Gen.frischeren Wassers

Dat.frischerem Wasser

Akk.frischeres Wasser

Cəm Formada

Nom.jungere Frauen

Gen.jungerer Frauen

Dat.jungeren Frauen

Akk. jungere Frauen

Üstünlük Dərəcəsi

Kişi Cinsi(tək)

Nom.schönster Tag

Gen.schönsten Tages

Dat.schönstem Tag

Akk.schönsten Tag

Qadın Cinsi(tək)

Nom.schönste Frau

Gen.schönster Frau

Dat.schönster Frau

Akk.schönste Frau

Orta Cins(tək)

Nom.schönstes Fräulein

Gen.schönsten Fräuleins

Dat.schönstem Fräulein

Akk.schönstes Fräulein

 

Cəm

Nom.hübschste Mädche

Gen.hübschster Mädchen

Dat.hübschsten Mädchen

Akk hübschste Mädchen

 

 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir