Der Artikel-Artikl

2.Der Artikel-Artikl

Alman dilində iki növ artikel vardır.

1.Der bestimme Artikel

Der-kişi cinsi

Das –orta cins

Die –qadın cinsi

Die – cəm halında olan isimlər

Maskulinum Singular-der

Plural

Nom.

der   Onkel-əmi

die   Onkel-əmilər

Akk.

den Onkel-əmini

die Onkel-əmiləri

Dat.

dem Onkel-əmiyə

den Onkeln-əmilərə

Gen.

des Onkels-əminin

der Onkel-əmilərin

Femininum Singular-die

Plural

Nom.

die Tante-xala

die Tanten-xalalar

Akk.

die Tante-xalanı

die Tanten-xalaları

Dat.

der Tante-xalaya

den Tanten-xalalara

Gen.

der Tante-xalanın

der Tanten-xalaların

Femininum Singular-die

Plural

Nom.

das Kino-kino

die Kinos-kinolar

Akk.

das Kino-kinonu

die Kinos-kinoları

Dat.

dem Kino-kinoya

den Kinos-kinolara

Gen.

des Kinos-kinonun

der Kinos-kinoların

Qeyd. Bizə əvvəlcədən məlum olan isimlər haqqında danışıldıqda məhz bu(der, das,die, die) artikllardan istifadə edilir.

2.der unbestimmte Artikel

ein=der/das (isimsiz forması; der-einer/das-eins)

eine=die(qadın cinsi)(isimsiz forması;(die-eine)

eine=die(cəm)

Maskulinum Singularder=ein

Plural

Nom.

ein  Onkel-bir əmi

—   Onkel-əmilər

Akk.

einen Onkel- bir əmini

—    Onkel-əmiləri

Dat.

einem Onkel-bir əmiyə

—    Onkeln-əmilərə

Gen.

eines Onkels-bir əminin

—    Onkel-əmilərin

Femininum Singular-die

Plural

Nom.

eine Tante-bir xala

— Tanten-xalalar

Akk.

eine Tante-bir xalanı

— Tanten-xalaları

Dat.

einer Tante-bir xalaya

— Tanten-xalalara

Gen.

einer Tante-bir xalanın

— Tanten-xalaların

Femininum Singular-die

Plural

Nom.

ein Kino-kino

— Kinos-kinolar

Akk.

ein Kino-kinonu

— Kinos-kinoları

Dat.

einem Kino-kinoya

— Kinos-kinolara

Gen.

eines Kinos-kinonun

–Kinos-kinoların

 

Alman dilində ilk dəfə bir məfhum haqqında danışdıqda ein/eine =qeyri-müəyyənlik artikllarından birini istifadə edirik. Həmin isim haqqında ikinci dəfə danışdıqda isə der/die/das/die –müəyyənlik artiklından istifadə edilir.

Beispiele;

Es ist ein Computer. –Bu bir komputerdir.

– Der Computer ist sehr modern.

-Həmin komputer çox müasirdir.

Es ist ein Auto.-Bu bir maşındır.

-Das Auto ist alt.-Həmin maşın köhnədir.

Es ist eine Lampe.-Bu bir lampadır.

-Die Lampe ist kaputt.-Həmin lampa xarabdır.

Es sind — Lampen.-Bunlar lampadır.

-Die Lampen sind neu.-Həmin lampalar yenidir.

Der Computer;Hier ist kein Computer, aber dort ist einer.

Burada komputer yoxdur, amma orada biri var.

Das Auto;Hier ist kein Auto, aber dort ist eins.

Burada maşın yoxdur, amma orada biri var.

Die Lampe:Hier ist keine Lampe, aber dort ist eine.

Burada lampa yoxdur, amma orada biri var.

Artiklların sifətlərlə işlədilməsi

Nominativ

der schöne Laptopàein schöner Laptop

à schöner Laptop

das schöne Autoàein schönes Autoà schönes Auto

die schöne Frauàeine schöne Frauà schöne Frau

die schönen Frauenà–schöne Frauen

Akkusativ

den schönen Laptopàeinen schönen Laptop

à schönen Laptop

das schöne Autoàein schönes Auto

à schönes Auto

die schöne Frauàeine schöne Frau

à schöne Frau

die schönen Frauenà–schöne Frauen

Dativ

dem schönen Laptop

einem schönen Laptop

schönem Laptop

dem schönen Auto

einem schönen Auto

schönem Auto

der schönen Frau

einer schönen Frau

 schöner Frau

den schönen Frauen

schönen Frauen

schönen Frauen

 

Genitiv

des schönen Laptops

eines schönen Laptops

schönen Laptops (schönes Laptops)

des schönen Autos

eines schönen Autos

schönen Autos(schönes Autos)

 

Diqqət!! Genitiv halında kişi və orta cinsdə sifətlər es -əvəzinə en qəbul edərək zəif hallanırlar!!!

der schönen Frauàeiner schönen Frau

schöner Frau

der schönen Frauenà–schöner Frauen

 schöner Frauen

Beispiele;

Er spricht mit einer schönen Frau.

-O gözəl bir qadınla danışır.

Die schöne Frau ist meine Grossmutter.

-Həmin gözəl qadın mənim nənəmdir.

Er fährt mit einem modernen Auto nach Baku.

O müasir bir maşınla Bakıya gedir.

Das moderne Auto ist sehr teuer.

Həmin müasir maşın çox bahadır.

Nullartikel

İnsan adları, xitablar və akademik titullar.

Hier wohnen Herr und Frau Müller.

Cənab və xanım Müller burada yaşayırlar.

Ali und Müller sind Freunde.

Əli və Müller dostdurlar.

Martin, komm hierher!

Martin, bura gəl!

 

Peşələr ümumi mənada işlədildikdə.

Lehrer brauchen grossen Geduld.-Müəllimlərə böyük səbr lazımdır.

Amma; der Lehrer von Martin-Martinin müəllimi

Herr Martin ist Direktor.

Amma; der Direktor der Schule ist Herr Martin.

Qeyri-müəyyən artiklı ilə isim cəmləndikdə

Ich brauche eine Pfanne.(tək)

Ich brauche –Pfannen.(cəm)

Milliyətlər (bir şəxsi bildirdikdə)

Ich bin der Aserbaidschaner.

Sie ist Türkin.

Mücərrəd isimlər

Ich bin Hunger und Durst.

Er käpft mit Mut.

Aşağıdakı bir sıra isimlər

(Maye, metal, material və bir sıra qida vasitələri )

Alkohol-alkaqol

Benzin-benzin

Beton-beton

Bier-pivə

Brot-çörək

Butter-kərə yağı

Eisen-dəmir

Erdöl-neft

Fleisch-ət

Geld-pul

Glas-şüşə

Gold-qızıl

Holz-taxta

Kaffee-qəhvə

Kohle-kömür

Leder –dəri

Luft-hava

Milch-süd

Öl-yağ(duru)

Salz-duz

Sand-qum

Seide-ipək

Silber-gümüş

Stahl-polad

Tee-çay

Wasser-su

Wein –şərab

Wolle-yun

Zucker-şəkər

Beispiele;

Ich kaufe Zucker.

Er trinkt Wasser.

 

Qeyd.Bu isimlərin normal halda artiklı olsa da, danışıq və yazı hallarında istifadə edilmir.

Dövlət adları

Aserbaischan

Russland-Rusiya

Ungarn-Macarstan

 

Beispiele;

Er kommt aus Ungarn.

Er fliegt nach Russland.

 

Ausnamen – İstisnalar

der Iran-İran

der  Irak-İraq

der Sudan-Sudan

der Libonan-Liviya

der Jemen-Yəmən

die Türkei-Türkiyə

die Slowakei-Slovakiya

die Mongolei-Monqolstan

die Schweiz-İsveçrə

die Tschechei-Çexiya

die Niderlande(pl.)-Niderland

die USA(pl.)-ABŞ

 

Beispiele;

Er wohnt in dem Iran.-O İranda yaşayır.

Sie kommt aus der Türkei.-O Türkiyədən gəlir.