Adjektiv-Sifət

5.Das Adjektiv-Sifət

Tərkibinə görə sifətlər üç yerə bölünür.

Sadə-Einfach

alt

köhnə, qədim

breit

geniş

bunt

rəngarəng

froh

şən

gut

yaxşı

Düzəltmə-Abgeleitet

freundlich

mehriban

arbeitlos

işsiz

herzlich

səmimi

automatisch

avtomatik

herzlos

duyğusuz, daşürəkli

Mürəkkəb-Zusammengesetzt

wunderschön

füsunkar

riesengross

nəhəng

anpassungsfähig

tətbiq edilə bilən

leistungsbereit

çıxış etmək istəyən

liebensbedürftig

sevgiyə ehtiyac duyan

Sifətlərin 3 dərəcəsi var.

 

Adi- Positiv

Sifətlərin ilkin forması onların adi dərəcəsidir.

ärgerlich

zəhlə tökən

arm

yoxsul

angenehm

gözəl, xoş

aufregend

sensasiyalı\həyəcanlı

attrektiv

gözəl

Bağlayıcıları

so…wie-kimi

nicht so…wie-kimi(inkar)

(fast )so…wie-(hardasa\təqribən)kimi

(doppelt) so…wie-2 dəfəsi qədər

(halb) so…wie-yarısı qədər

Nümunə

Wir sind so arm wie du. –Biz sənin kimi kasıbıq.

Er ist nicht so, wie wir dachten. –O, bizim düşündüyünüz kimi deyil.

Seine  Mutter ist fast so alt wie du. Onun anası təqribən səninlə eyni yaşdadır.

Er ist doppelt so young wie ich. – O məndən iki dəfə cavandır.

Ich habe die Gelder wie du hast. – Mən də sənin qədər pula sahibəm.

 

Müqayisə- Komparativ

Sifətlərin müqayisə dərəcəsini düzəltmək üçün sifətlərin sonuna “-er” və ya bəzi sifətlərə isə

umlaut -er(¨-er)-artırmaq lazımdır.

ärgerlicher

daha çox zəhlə tökən

ärmer

daha yoxsul

angenehmer

daha gözəl, daha xoş

aufregender

daha sensasiyalı\daha həyəcanlı

attrektiver

daha gözəl

Bağlayıcısı  als-dan2(als+dativ)

 

Ich bin älter als dir-Mən səndən böyükəm.

Du bist jünger als mir. –Sən məndən balacasan.(yaşca)

Üstünlük-Superlativ

Sifətlərin üstünlük dərəcəsini düzəltmək üçün “am…sten”-formasından və ya bəzən də

 “am¨…sten”(umlaut-sten) formasından istifadə etmək lazımdır.

am ärgerlichsten

ən zəhlə tökən

am ärmesten

ən yoxsul

am angenehmsten

ən gözəl, ən xoş

am aufgerendsten

ən sensasiyalı\ən həyəcanlı

am attrektivsten

ən gözəl

Nümunə 1.

Jenes Zimmer ist am attrektivsten.-O otaq ən gözəldir.

Murad ist am ärmesten in dem Dorf.-Murad kənddə  ən kasıbdır.

Amma artikllar və isimlərlə işlədiləndə am…n-forması düşəcək.

Nümunə 2.

Das schönste Mädchen-ən gözəl qız.

Schönstes Mädchen-ən gözəl qız.

Mein schönstes Buch-mənim ən gözəl kitabım.

Die schwache Deklination-Zəif hallanma

Sifətlərin zəif hallanması  sifətlərin “n”-qəbul etməsi halıdır.

Zəif hallanma, 1-ci hissə

Müəyyənlik artiklı ilə işlədilən isimlərin qarşısında sifət işlədildikdə kişi cinsli isimlərdə adlıq haldan (Nominativ) başqa, qadın və orta cinsli isimlərdə isə adlıq və təsirlik haldan(Nominativ, Akkusativ),  başqa digər hallarda sifətlər “n”-qəbul edir.

Nom. der schöne und lange Tag

Akk. den schönen und langen Tag

Dat. dem schönen und langen Tag

Gen. des schönen und langen Tages

Nom. das schöne und interessante Buch

Akk. das schöne und interessante  Buch

Dat. dem schönen und interessanten Buch

Gen. des schönen und interessanten Buches

Nom.die schöne Frau

Akk. die schöne Frau

Dat. der schönen Frau

Gen. der schönen Frau

 

 

 

 

Zəif hallanma, 2-ci hissə

Cəmdə müəyyənlik artiklı ilə işlədilən və cinsindən aslı olmayan isimlərin qarşısında işlədilən sifətlər bütün hallarda  “n”-qəbul edir və bu da zəif hallanmaya aiddir.

Nom.die alten Männer

Akk.die alten Männer

Dat. den alten Männern

Gen. der alten Männer

Nom. die alten Frauen

Akk. die alten Frauen

Dat.  den alten Frauen

Gen. der alten Frauen

Nom.die  guten und schönen Autos

Akk. die guten Autos

Dat. den guten Autos

Gen. der guten und grossen  Autos

Gemischte Deklination –Qarışıq Hallanma

Bura qeyri-müəyyən artikl və yiyəlik əvəzlikləri ilə işlədilən isimlərin qarşısında gələn sifətlər aiddir.

(ein, mein, sein, dein və s.)

Qeyri – müəyyənlik artiklı ilə sifətlərin hallanması(tək)

Nom. ein schöner und langer Tag

Akk. einen schönen und langen Tag

Dat. einem schönen und langen Tag

Gen. eines schönen und langen Tages

Qeyri-müəyyənlik artiklı ilə orta cins-isimlərin hallanması zamanı sifətlər Genitiv və

Dativ-hallarında “n”-qəbul edir.

Nom. ein schönes und interessantes Buch

Akk. ein schönes und interessantes  Buch

Dat. einem schönen und interessanten Buch

Gen. eines schönen und interessanten Buches

Nom.eine schöne Frau

Akk. eine schöne Frau

Dat. einer schönen Frau

Gen. einer schönen Frau

 

Starke Deklination-Qüvvətli hallanma

Qüvvətli hallanma zamanı sifətlərin “n” – qəbul etməsi halıdır, yəni (e)s, (e)m, (e)r…-kimi şəkil

formalarını qəbul edən sifətlər qüvvətli hallanmaya aiddir.

Aşağıda altından xətt çəkilmiş sifətlər qüvvətli hallanmaya aiddir.

Artiklsız formada isimlərin sifətlərlə işlədilməsi

Diqqət!!! Kişi və orta cins isimlərdə Genitiv  halında sifətlər “n”-qəbul edərək zəif hallanmaya aid olur, qalan hallarda isə qüvvətli hallanır.

Nom.alter Mann

Akk.alten Mann

Dat.altem Mann

Gen.alten Mannes

Nom.kleines Buch

Akk.kleines Buch

Dat.kleinem Buch

Gen.kleinen Buches

Nom.hübsche Tochter

Akk.hübsche Tochter

Dat.hübscher Tochter

Gen.hübscher Tochter

Nom.alte Männer

Akk.alte Männer

Dat.alten Männern

Gen.alter Männer

Qeyd. Zəif və Qüvvətli hallanma qaydası sifətin adi, müqayisə, üstünlük dərəcələrində də  eyni formada  müşahidə edilir.

Müəyyənlik artiklı ilə müqayisə dərəcəsində olan sifətlərin hallanması(tək)

Nom. der schönere und längere Tag

Akk. den schöneren und längeren Tag

Dat. dem schöneren und längeren Tag

Gen. des schöneren und längeren Tages

Nom. das schönere und interessantere Buch

Akk. das schönere und interessantere  Buch

Dat. dem schöneren und interessanteren Buch

Gen. des schöneren und interessanteren Buches

Nom.die schönere Frau

Akk. die schönere Frau

Dat. der schöneren Frau

Gen. der schöneren Frau

Cəm

Nom.die älteren Männer

Akk.die älteren Männer

Dat. den älteren Männern

Gen. der älteren Männer

Nom. die älteren Frauen

Akk. die älteren Frauen

Dat.  den älteren Frauen

Gen. der älteren Frauen

Nom.die  besseren und schöneren Autos

Akk. die besseren Autos

Dat. den besseren Autos

Gen. der besseren und grosseren  Autos

Qeyri – müəyyənlik artiklı ilə sifətlərin hallanması(tək)

Nom. ein schönerer und längerer Tag

Akk. einen schöneren und längeren Tag

Dat. einem schöneren und längeren Tag

Gen. eines schöneren und längeren Tages

Nom. ein schöneres und interessanteres Buch

Akk. ein schöneres und interessanteres  Buch

Dat. einem schöneren und interessanteren Buch

Gen. eines schöneren und interessanteren Buches

Nom.eine schönere Frau

Akk. eine schönere Frau

Dat. einer schöneren Frau

Gen. einer schöneren Frau

 

Artiklsız formada isimlərin sifətlərlə işlədilməsi

Nom.älterer Mann

Akk.älteren Mann

Dat.älterem Mann

Gen.älteren Mannes

Nom.kleineres Buch

Akk.kleineres Buch

Dat.kleinerem Buch

Gen.kleineren Buches

Nom.hübschere Tochter

Akk.hübschere Tochter

Dat.hübscherer Tochter

Gen.hübscherer Tochter

Nom.ältere Männer

Akk.ältere Männer

Dat.älteren Männern

Gen.älterer Männer

Müəyyənlik artiklı ilə üstünlük dərəcəsində olan sifətlərin hallanması(tək)

Hallanma zamanı sifətlərin üstünlük dərəcəsində am…n-hissəcikləri düşür.am…n. Hallanma

 zamanı sifətlərin qəbul etdiyi “n”- şəkilçisi sifətlərin zəif hallanma formasına aiddir.

am schönesten

Nom. der schöneste und längste Tag

Akk. den schönesten und längsten Tag

Dat. dem schönesten und längsten Tag

Gen. des schönesten und längsten Tages

Nom. das schöneste und interessanteste Buch

Akk. das schöneste und interessanteste  Buch

Dat. dem schönesten und interessantesten Buch

Gen. des schönesten und interessantesten Buches

Nom.die schöneste Frau

Gen. der schönesten Frau

Dat. der schönesten Frau

Akk. die schöneste Frau

 

 

 

 

Cəm  àam ältesten

Nom.die ältesten Männer

Akk.die ältesten Männer

Dat. den ältesten Männern

Gen. der ältesten Männer

Nom. die ältesten Frauen

Akk. die ältesten Frauen

Dat.  den ältesten Frauen

Gen. der ältesten Frauen

Nom.die  besten und schönesten Autos

Akk. die besten Autos

Dat. den besten Autos

Gen. der besten und grössesten  Autos

Üstünlük dərəcəsinin sifətləri  ilə qeyri-müəyyənlik artikl(ein) işlənə bilmir. Ein schönestes buch

Yiyəlik Əvəzlikləri+Üstünlük Dərəcəsi+İsim

Nom. mein schönester und längester Tag

Akk. seinen schönesten und längesten Tag

Dat. deinem schönesten und längesten Tag

Gen. meines schönesten und längesten Tages

Nom. mein schönestes und interessantestes Buch

Akk. mein schönestes und interessantestes  Buch

Dat. meinem schönesten und interessantesten Buch

Gen. meines schönesten und interessantesten Buches

Nom.meine schöneste Frau

Akk. deine schöneste Frau

Dat. seiner schönesten Frau

Gen. meiner schönesten Frau

 

 

 

 

 

Adi dərəcədəàartiklsız

Kişi Cinsi(tək)

Nom.alter Mann

Akk.alten Mann

Dat.altem Mann

Gen.alten Mannes

Qadın Cinsi(tək)

Nom.alte Frau

Akk.alte Frau

Dat.alter Frau

Gen.alter Frau

 

Orta Cins(tək)

Nom.schönes Buch

Akk.schönes Buch

Dat.schönem Buch

Gen.schönen Buches

Cəm formada

Nom.alte Männer

Akk.alte Männer

Dat.alten Männern

Gen.alter Männer

Müqayisə Dərəcəsi   Kişi cinsi (tək)

Nom.älterer Mann

Akk.älteren Mann

Dat.älterem Mann

Gen.älteren Mannes

Qadın cinsi(tək)

Nom.ältere Frau

Akk.ältere Frau

Dat.älterer Frau

Gen.älterer Frau

Orta Cins(tək)

Nom.frischeres Wasser

Akk.frischeres Wasser

Dat.frischerem Wasser

Gen.frischeren Wassers

Cəm Formada

Nom.jüngere Frauen

Akk. jüngere Frauen

Dat.jüngeren Frauen

Gen.jüngerer Frauen

Üstünlük Dərəcəsi

Kişi Cinsi(tək)

Nom.schönster Tag

Akk.schönsten Tag

Dat.schönstem Tag

Gen.schönsten Tages

Qadın Cinsi(tək)

Nom.schönste Frau

Akk.schönste Frau

Dat.schönster Frau

Gen.schönster Frau

Orta Cins(tək)

Nom.schönstes Fräulein

Akk.schönstes Fräulein

Dat.schönstem Fräulein

Gen.schönsten Fräuleins

 

Cəm

Nom.hübschste Mädche

Akk hübschste Mädchen

Dat.hübschsten Mädchen

Gen.hübschster Mädchen

 

Adjektiv-Sifət” için 43 yorum

  1. Pingback:sildenafil online

  2. Pingback:ed medication

  3. Pingback:cheapest ed pills

  4. Pingback:generic cialis

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir