Pronomen-Əvəzlik

4.Pronomen-Əvəzlik

1.Personalpronomen im Nominativ

Singular

Tək

Plural

Cəm

Ich

mən

Wir

Biz

Du

sən

Ihr

siz(cəm)

Er

o(k.c.)

Sie

Onlar

Sie

o(q.c.)

Sie

Siz(rəsmi)

Es

o(o.c.)

Şəxs əvəzlikləri adlıq halda cümlədə yalnız mübtəda rolunda çıxış edir və eyni zamanda adlıq halda olan isimləri əvəz edir.

Otto arbeitet in der Schule.-Otto məktəbdə işləyir.

Er arbeitet in der Schule.-O məktəbdə işləyir.

Marie ist zu Hause.-Mariya evdədir.

Sie ist zu Hause. O evdədir.

Das Kind spielt Klavier.-Uşaq piano çalır.

Es spielt Klavier.-O piano çalır.

Ich und du=wir-biz

Er und du=ihr-siz

Er und sie=sie-onlar

2.Personalpronomen in Akkusativ

Singular

Tək

Plural

Cəm

mich

məni

Uns

Bizi

dich

səni

Euch

sizi(cəm)

ihn

onu(k.c.)

Sie

onları

sie

onu(q.c.)

Sie

Sizi(rəsmi)

es

onu(o.c.)

Akkusativ-Təsirlik halında olan şəxs əvəzlikləri özündən sonra təsirlik halı tələb edən feillər və Akkusativ –söz önləri ilə işlədilir.

über-haqqında

für –üçün

gegen-əleyhinə

Beispiele;

Er spricht über mich.-O mənim haqqımda danışır.

Das Buch ist für dich.-Kitab sənin üçündür.

Er ist gegen mich.-O mənim əleyhimədir.

Ali fragt den Mann.=Ali fragt ihn.

3.Personalpronomen im Dativ

Singular

Tək

Plural

Cəm

mir

mənə

Uns

bizə

dir

sənə

Euch

sizə(cəm)

ihm

ona(k.c.)

ihnen

Onlara

ihr

ona(q.c.)

Ihnen

Sizə(rəsmi)

ihm

ona(o.c.)

Şəxs əvəzliklərin bu forması Dativ halı tələb edən sözönləri və feillərdən sonra işlədilir.

Ich antworte ihm.

-Mən ona cavab verirəm.

Er sagt mir.

-O mənə deyir.

Ich telefoniere mit ihnen.

-Mən onlarla telefonda danışıram.

Ali kauft mir einen Laptop.

-Əli mənə bir dizüstü komputer alır.

4.Personalpronomen im Genitiv yaxud

Possessivartikel-Yiyəlik əvəzlikləri

Kişi və orta cins isimlərə sahiblik etmək üçün işlədilən yiyəlik əvəzliyi formaları

Singlar der/das

Tək

Plural

Cəm

mein

mənim

unser

Bizim

dein

sənin

euer

Sizin

sein

onun(k.c.)

ihr

onların

ihr

onun(q.c.)

Ihr

Sizin(rəsmi)

sein

onun(o.c.)

Deklination

Der

hallanma

Tərcümə

Nom.

mein Vater

atam     er

Akk.

meinen Vater

atamı    ihn

Dat.

meinem Vater

atama   ihm

Gen.

meines Vaters

atamın  sein

Das

hallanma

Tərcümə

Nom.

mein Auto

maşınım   es

Akk.

mein Auto

maşınımı  es

Dat.

meinem Auto

maşınıma  ihm

Gen.

meines Autos

maşınımın sein

der Vater-ata=mein Vater-mənim atam

das Haus-ev=dein Haus-sənin evin

der Onkel-əmi/dayı=dein Onkel-sənin əmin

das Kind-uşaq=sein Kind-onun uşağı

Qadın cinsi tək və ümumi cəm isimlərə yiyəlik etmək üçün işlədilən yiyəlik əvəzliyi formaları

Singular die/die

Tək

Plural

Cəm

meine

mənim

unsere

bizim

deine

sənin

eure!

sizin euer

seine

onun(k.c.)

Ihre

onların

ihre

onun(q.c.)

Ihre

Sizin(rəsmi)

seine

onun(o.c.)

die Frau-xanım=meine Frau –mənim xanımım

die Schülerin-şagird=

=meine Schülerin-mənim şagirdim

die Kinder-uşaqlar

seine Kinder-onun uşaqları

die Probleme-problemlər

ihre Probleme-onun(q.c.)/onların problemləri

Die(q.c.)

Hallanma

Tərcümə

Nom.

meine Tasse

fincanım

Akk.

meine Tasse

fincanımı

Dat.

meiner Tasse

fincanıma

Gen.

meiner Tasse

fincanımın

Die(cəm)

hallanma

Tərcümə

Nom.

meine Tassen

fincanlarım

Akk.

meine Tassen

fincanlarımı

Dat.

meinen Tassen

fincanlarıma

Gen.

meiner Tassen

fincanlarımın

*Müstəqil forması

Der Computer ist meiner-Komputer mənimdir.

Das Haus ist mein(e)s.-Ev mənimdir.

Die Lampe ist meine.-Lampa mənimdir.

Die Handys sind meine.-Əl telefonları mənimdir.

5.Reflexivpronomen-Qayıdış əvəzlikləri

Singular

Tək

Plural

Cəm

mich

özümü

uns

özümüzü

dich

özünü

euch

özünüzü

sich

özünü(k.c)

sich

özlərini

sich

özünü(q.c.)

Sich

özünüzü(rəsmi)

sich

özünü(o.c.)

Qayıdış əvəzlikləri adətən tərkibində „sich“ olan feillərlə işlədilir.

sich interessirieren für Akk.-maraqlanmaq

Ich interessiere mich für die Biblothek.

Mən kitabxana ilə maraqlanıram.

Sie interessieren sich für uns.

Onlar bizimlə maraqlanır.

sich waschen-yuyunmaq

Ich wasche mich.-Mən yuyunuram.

Du wäscht dich.-Sən yuyunursan.

Ich kämme mich.-Mən daranıram.

Amma, Ich wasche mir meine Hände.

               Mən əllərimi yuyuram.

              Ich kämme mir meine Haare.

              Mən saçlarımı darayıram.

Yəni, bu tip cümlələrdə başqa bir söz tamamlıq halında gəlirsə, həmin zaman „sich“ əvəzliyi Dativ halında işlədilir.(Amma, ich, du-əvəzliklərində)

*Er wäscht sich seine Hände!!!-O əllərini yuyur.

Vergleich;

Er erinnert sich an seinen Termin.

O(özü) görüşü xatırlayır.

Er(Ali) erinnert ihn(Hasan) an den Termin.

O ona görüşü xatırladır.

6.Interrogativpronomen-Sual əvəzlikləri

wer-kim

was-nə

welch-hansı

Deklination-hallanma

wer?

tərcümə

was?

tərcümə

Nom.wer

kim

was

Akk.wen

kimi

was

nəyi

Dat.wem

kimə

(was)

nəyə

Gen.wessen

kimin

wessen

nəyin

Beispiele;

Auf wen wartest du? -Sən kimi gözləyirsən?

Für wen sorgt dein Vater?

-Sənin atan kimin qayğısına qalır?

Was isst du?-Sən nə(yi) yeyirsən?

Was bist du von Beruf?-Sənin peşən nədir?

Wen besuchst du?-Sən kimə baş çəkirsən?

Ich besuche ihn.-Mən ona baş çəkirəm.

Qeyd. Amma əşyalara sözönlü feillərlə sual verdikdə über was, für was və s. əvəzinə wo(r)über?, wofür? tipli sual növləri işlədilir.

Müqayisə,

Worüber spichst du? -Sən nə haqda danışırsan?

Über wen sprichst du? -Sən kim haqqında danışırsan?

Welch

Der=welcher

tərcümə

Nom.

welcher Mann

hansı kişi

Akk.

welchen Mann

hansı kişini

Dat.

welchem Mann

hansı kişiyə

Gen.

welches Mannes

hansı kişinin

welch

Das=welches

tərcümə

Nom.

welches Kino

hansı kino

Akk.

welches Kino

hansı kinonu

Dat.

welchem Kino

hansı kinoya

Gen.

welches Kinos

hansı kinonun

welch

Die=welche(q.c.)

tərcümə

Nom.

welche Lampe

hansı lampa

Akk.

welche Lampe

hansı lampanı

Dat.

welcher Lampe

hansı lampaya

Gen.

welcher Lampe

hansı lampanın

welch

Die=welche(cəm)

tərcümə

Nom.

welche Lampen

hansı lampalar

Akk.

welche Lampen

hansı lampaları

Dat.

welchen Lampen

hansı lampalara

Gen.

welcher Lampen

hansı lampaların

Beispiele;

Mit welchem Auto fährst du nach Berlin?

Sən Berlinə hansı maşınla gedirsən?

Über welches Land sprichst du mit mir?

Sən mənimlə hansı ölkə haqqında danışırsan?

7.Relativpronomen-Nisbi əvəzliklər

der-kim ki, nə ki

die-kim ki, nə ki

das-kim ki, nə ki

die-kimlər ki, nələr ki

welcher-hansı ki

welches-hansı ki

welche-hansı ki

welche-hansılar ki

Deklination

Der

das

die

die

Nom.

der

das

die

die

Akk.

den

das

die

die

Dat.

dem

dem

der

denen

Gen.

dessen

dessen

deren

deren

Der

Das

die

Die

Nom.

welcher

welches

welche

welche

Akk.

welchen

welches

welche

welche

Dat.

welchem

welchem

welcher

welchen

Gen.

welches

welches

welcher

welcher

Nisbi əvəzliklər Alman dilində Relativsatz-təyin budaq cümlələrini baş cümləyə bağlayır və dilimizə tərcümə ediləndə mənaları itir, həmin nisbi əvəzliyin xəbəri dilimizə feili sifət(tərkibi) kimi tərcümə edilir.

Der Mann, der/welcher mit mir spicht, ist mein Grossvater.

Hərfi tərcüməàKişi, kim ki mənimlə danışır, babamdır.

Doğru tərcüməàMənimlə danışan kişi babamdır.

Diqqət!!! Təyin budaq cümləsinin xəbəri hər zaman budaq cümlənin sonunda işlədilir!!!

Die Frau, deren Kind mein Freund ist, ist unsere Nachbarin.

Hərfi tərcüməàQadın, kimin ki uşağı mənim dostumdur, qonşumuzdur.

Doğru tərcüməàUşağı dostum olan qadın qonşumuzdur.

8.Demonstrativpronomen-İşarə Əvəzlikləri

dies-bu

der

Nom.

dieser Mann

bu kişi

Akk.

diesen Mann

bu kişini

Dat.

diesem Mann

bu kişiyə

Gen.

dieses Mannes

bu kişinin

das

Nom.

dieses Haus

bu ev

Akk.

dieses Haus

bu evi

Dat.

diesem Haus

bu evə

Gen.

dieses Hauses

bu evin

Die(q.c.)

Nom.

diese Farbe

bu rəng

Akk.

diese Farbe

bu rəngi

Dat.

dieser Farbe

bu rəngə

Gen.

dieser Farbe

bu rəngin

Die(cəm)

Nom.

diese Farben

bu rənglər

Akk.

diese Farben

bu rəngləri

Dat.

diesen Farben

bu rənglərə

Gen.

dieser Farben

bu rənglərin

jene-o

Der

Nom.

jener Computer

o komputer

Akk.

jenen Computer

o komputeri

Dat.

jenem Computer

o komputerə

Gen.

jenes Computers

o komputerin

Das

Nom.

jenes Heft

o dəftər

Akk.

jenes Heft

o dəftəri

Dat.

jenem Heft

o dəftərə

Gen.

jenes Heftes

o dəftərin

Die(q.c.)

Nom.

Jene Lampe

o lampa

Akk.

Jene Lampe

o lampanı

Dat.

Jener Lampe

o lampaya

Gen.

jener Lampe

o lampanın

Die(q.c.)

Nom.

Jene Bücher

o kitablar

Akk.

jene Bücher

o kitabları

Dat.

jenen Büchern

o kitablara

Gen.

jener Bücher

o kitabların

Beispiele;

Der Mann=dieser/jener Mann-bu/o kişi

Das Buch=dieses/jenes Buch-bu/o kitab

Des Kindes=dieses/jenes Kindes-bu/o uşağın

Derjenige -o kəs ki/o şey ki

dasjenige- o kəs ki/o şey ki

diejenige- o kəs ki/o şey ki

diejenigen- o kəslər ki/o şey ki

der

Nom.

derjenige Mann

o kişi ki

Akk.

denjenigen Mann

o kişini ki

Dat.

demjenigen Mann

o kişiyə ki

Gen.

desjenigen Mannes

 o kişinin ki

das

Nom.

dasjenige Auto

o maşın ki

Akk.

dasjenige Auto

o maşını ki

Dat.

demjenigen Auto

o maşına ki

Gen.

desjenigen Autos

 o maşının ki

die(q.c)

Nom.

diejenige Frau

o qadın ki

Akk.

diejenige Frau

o qadını ki

Dat.

derjenigen Frau

o qadına ki

Gen.

derjenigen Frau

 o qadının ki

die(cəm)

Nom.

diejenigen Männer

o kişilər ki

Akk.

diejenigen Männer

o kişiləri ki

Dat.

denjenigen Männern

o kişilərə ki

Gen.

derjenigen Männer

 o kişilərin ki

Qeyd. Bu əvəzliklər bəzi hallarda nisbi əvəzliklərlə birlikdə işlədilir, yaxud nisbi əvəzliyin cümlədə işlədilməsinə zəmin yaradır.

Beispiele;

Derjenige Mann, der mit mir über dich gesprochen hat, ist dein Freund.-O kəs ki, sənin haqqında mənimlə danışıb, öz dostundur.(1)

Sənin haqqında mənimlə danışan öz dostundur.

Dasjenige Auto, das du kaufst, ist sehr teuer.

O şeyi ki, sən alırsan, çox bahadır.

derselbe -həmin

dasselbe-həmin

dieselbe-həmin

dieselben-həmin

der

Nom.

derselbe Tisch

həmin stol

Akk.

denselben Tisch

həmin stolu

Dat.

demselben Tisch

həmin stola

Gen.

desselben Tisches

həmin stolun

das

Nom.

dasselbe Mädchen

həmin qız

Akk.

dasselbe Mädchen

həmin qızı

Dat.

demselben Mädchen

həmin qıza

Gen.

desselben Mädchens

həmin qızın

Die(q.c)

Nom.

dieselbe Schule

həmin məktəb

Akk.

dieselbe Schule

həmin məktəbi

Dat.

derselben Schule

həmin məktəbə

Gen.

derselben Schule

həmin məktəbin

die(cəm)

Nom.

Dieselben Schüler

həmin şagirdlər

Akk.

Dieselben Schüler

həmin şagirdləri

Dat.

Denselben Schülern

həmin şagirdlərə

Gen.

Derselben Schüler

həmin şagirdlərin

Beispiele;

Derselbe Mann ruft dich wieder an.

Həmin adam sənə yenidən zəng edir.

Ich möchte mit derselben Mann wieder sprechen.-Həmin adamla yenidən danışmaq istəyirəm.

Das/es-bu=it is

Das/Es ist ein Problem.-Bu problemdir.

Das/Es ist ein Computer.-Bu komputerdir.

9.Resiprokpronomen-Qarşılıq-Birgəlik Əvəzlikləri

einander-bir birini, bir birinə

Deklination

Nom.———

Akk.einander-bir-birini

Dat.einander-bir birinə

Gen.einander-bir birinin

Beispiele;

Wir müssen einander respektieren.

Biz bir birimizə hörmət etməliyik.

Sie benutzen einander Bücher.

Onlar bir-birlərinin kitablarını istifadə edirlər.

durcheinander-qarmaqarışıq

Alle sind durcheinander-Hər şey bir-birinə qarışıb.

Voneinander-bir-birilərindən

Sie trennen sich voneinander-Onlar bir-birilərindən ayrılırlar.

auseinander-ayrı olmaq

Sie wohnen auseinander.-Onlar ayrı yaşayırlar.

miteinander-bir-biri ilə

Wir gehen nicht miteinander um.

Biz bir-birimizlə yola getmirik.

übereinander-bir-biri haqqında

Sie sprechen übereinander.

Onlar bir-birini haqqında danışırlar.

10.Indefinitpronomen-Qeyri-müəyyən əvəzliklər

jemand-kimsə

jedermann-hər kəs

*man-bu əvəzliyin dilimizdə konkret tərcüməsi yoxdur və şəxssiz cümlələrdə istifadə edilir.

*Es-bu əvəzliyin dilimizdə konkret tərcüməsi yoxdur, vaxtı, saatı, havanı və ya hər hansı bir şəxsiz cümləni düzəltmək üçün istifadə edilir.

etwas-nəsə

irgendein-hər hansı bir

irgendetwas-hər nə olur olsun

irgendjemand-hər kim olur olsun

jeder, jedes, jede-hər, hərə

alle-bütün, hamı

manche-bəzi, bir çox

mehrere-daha çox, əksər

der eine…der andere-biri…digəri…

das eine…das andere- biri…digəri…

die eine…die andere- biri…digəri…

einder,das,einedie-biri

Deklination

Nom.jemand-kimsə

Akk.jemand/jemanden

Dat.jemand/jemandem

Gen.jemandes/jemands

Der

Nom.jeder Stuhl-hər bir stul

Akk.jeden Stuhl-hər bir stulu

Dat.jedem Stuhl-hər stula

Gen.jedes Stuhls-hər stulun

Das

Nom.jedes Kind-hər uşaq

Akk.jedes Kind-hər uşağı

Dat.jedem Kind-hər uşağa

Gen.jedes Kindes-hər uşağın

Die(q.c.)

Nom.jede Frage-hər sual

Akk.jede Frage-hər sualı

Dat.jeder Frage-hər suala

Gen.jeder Frage-hər sualın

Cəm—-

Alle-hamı, bütün

Der Sessel

Nom.aller Sessel-bütün kreslo

Akk.allen Sessel-bütün kreslonu

Dat.allem Sessel-bütün kresloya

Gen.alles Sessels-bütün kreslonun

Das Haus-ev

Nom.alles Haus-bütün ev

Akk.alles Haus-bütün evi

Dat.allem Haus-bütün evə

Gen.alles Hauses-bütün evin

Die Schule-məktəb

Nom.alle Schule-bütün məktəb

Akk.alle Schule-bütün məktəbi

Dat.aller Schule-bütün məktəbə

Gen.aller Schule-bütün məktəbin

Die Kinder-uşaqlar

Nom.alle Kinder-bütün uşaqlar

Akk.alle Kinder-bütün uşaqları

Dat.allen Kindern-bütün uşaqlara

Gen.aller Kinder-bütün uşaqların

Nom.man/ein/eine-biri

Akk.einen/eine-birini

Dat.einer/einem-birinə

Gen.————–

Beispiele;

Jemand hat mich angeruft.

Mənə kimsə zəng edib.

Kennst du jemand/en in dieser Stadt?

Bu şəhərdə kimisə tanıyırsanmı

Ich esse etwas.

Mən nəsə yeyirəm.

Hast du irgendewas gegessen?

Sən nəsə bir şey yemisənmi?

Jeder Mensch kann es nicht machen.

Hər adam bunu edə bilmir.

Alles Zimmer ist durcheinander.-Bütün otaq qarmaqarışıqdır.

Manche Menschen lieben keine Banane.

Bəzi insanlar banan xoşlamır.

Ich habe mehrere Probleme.-Mənim çoxlu problemim var.

Es gibt zwei Männer hier.-Burada iki kişi var.

Der eine ist mein Vater, der andere ist mein Onkel.

Biri atamdır, digəri əmim.

Es gibt zwei Lampen hier.-Burada iki lampa var.

Die eine ist alt, die andere ist neu.

Biri köhnədir, digəri təzə.

Es gibt zwei Bücher hier.-Burada iki kitab var.

Das eine ist langweilig, das andere ist interessant.

Biri darıxdırıcıdır, digəri maraqlı.

Es gibt zwei Computer hier.

Burada iki komputer var.

Nimm den einen, der andere ist für mich.

Birini götür, digəri mənim üçündür.

Es ist spät.-Gecdir

Es ist früh.-Erkəndir.

Es ist kalt.-Soyuqdur.

Es ist der 4.Oktober.-Oktyabrın 4-dür.

Man spricht Deutsch in Deutschland.

Hier spricht man Englisch.

Ich besuche eine(n).-Mən birini ziyarət edirəm.

Mein Vater spricht mit einem.-Atam biri ilə danışır.

12.Negativpronomen

niemand-heç kim

Nom.niemand-heç kim

Akk.niemanden/niemand-heç kimi

Dat.niemandem/niemand-heç kimə

Gen.niemandes/niemands-heç kimin

Beispiele;

Ich spreche mit niemand/em.-

Heç kəslə danışmıram.

Er sieht niemand/en.-O heç kəsi görmür.

kein/e-ma2, deyil

der Lehrer

Nom.kein Lehrer

-(Er ist kein Lehrer-O müəllim deyil.)

Akk.keinen Lehrer

Ich habe keinen Lehrer-Mənim müəllimim yoxdur.

Dat.keinem Lehrer

Das Lineal gehört keinem Lehrer-

Xətkeş (heç bir)müəllimə aid deyil.

Gen.keines

Das Buch keines Lehrers ist langweilig.

Heç bir müəllimin kitabı maraqsız deyil.

Das  Kind

Nom.kein Kind

Ali ist kein Kind.-Əli uşaq deyil.

Akk.kein Kind

Er hat kein Kind.-Onun uşağı yoxdur.

Dat.keinem Kind

Er spielt mit keinem Kind.-O heç bir uşaqla oynamır.

Gen.keines Kindes

Das Spielzeug keines Kindes ist alt.

Heç bir uşağın oyuncağı köhnə deyil.

die  Schule-məktəb

Nom.keine Schule

Es ist keine Schule.-Bu məktəb deyil.

Akk.keine

Sie bauen keine Schule.-Onlar məktəb(i) tikmirlər.

Dat.keiner

Diese Tafel gehört keiner Schule.

Bu lövhə (heç bir) məktəbə aid deyil.

Gen.keiner

Das Dach keiner Scchule ist rot.

Heç bir məktəbin damı qırmızı deyil.

die Häuser

Nom.keine Häuser

Diese  sind keine Häuser.

Bunlar ev deyil.

Akk.keine Häuser

Wir bauen keine Häuser.

Biz evlər(i) tikmirik.

Dat.keinen Häusern

Diese Dingen gehören keinen Häusern.

Bu əşyalar evlərə aid deyil.

Gen.keiner Häuser

Die Dächer keiner Häuser sind neu.

Heç bir evin/Evlərin damları təzə deyil.

Beispiele;

Es ist kein Computer.-Bu komputer deyil.

Es ist kein Auto.-Bu maşın deyil.

Es ist keine Lampe.-Bu lampa deyil.

Es sind keine Lampen.-Bunlar lampa deyillər.

Er kommt mit keinem Auto.-O maşınla gəlmir.

Pronomen-Əvəzlik” için 84 yorum

  1. Drug Rehab Centers Yanıtla

    My name’s Pam McClemens but everybody calls me Pam. I’m from
    Brazil. I’m studying at the high school (1st year) and I play the Post horn for 4 years.
    Usually I choose songs from my famous films
    :D.
    I have two sister. I love Home Movies, watching TV (Modern Family) and Archery. http://aaa-rehab.com

  2. cbd oil Yanıtla

    Hi it’s me, I am also visiting this web page on a regular basis, this web
    page is actually fastidious and the viewers are truly sharing pleasant thoughts.

  3. Pingback:sildenafil

  4. 파워볼사이트 Yanıtla

    Great post. I was checking continuously this blog and I’m impressed!
    Extremely useful info specifically the last part 🙂 I care for such information a lot.
    I was looking for this particular information for a long time.
    Thank you and best of luck.

  5. Pingback:pills erectile dysfunction

  6. Pingback:erectile dysfunction medication

  7. Pingback:mens erection pills

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir